ElkarBizi

Hasiera

Erabilera lagapeneko etxebizitza kooperatiboko proiektuak garatzen laguntzeko gida eta tresnak

“Etxebizitza ez da soilik adreilu, finantzaketa edo araudiaren kontua. Harreman, zaintza, kultura eta komunitatearen kontua ere bada”.

  • Kartak

    ELKARBIZI kartek prozesua ikusgarri egiten, elkarrizketa garrantzitsuak ordenatzen eta erabaki kolektiboak hartzen laguntzen dute.

    Gehiago irakurri: Kartak

  • Taulak

    ELKARBIZI taulek erabilera lagapeneko etxebizitza kooperatibo baten garapeneko bost faseak modu bisualean irudikatzen dituzte.

    Gehiago irakurri: Taulak

Xehetasunak

Erabilera lagapeneko etxebizitza kooperatiboa.

Etxebizitza teilatu bat baino askoz gehiago da. Atseden hartu, zaindu, harremanak sortu, hazi, zahartu eta gure bizi-proiektuak garatzen ditugun tokia da. Hala ere, hamarkadetan zehar, batez ere kontsumo-ondasun, inbertsio edo jabetza indibidual gisa ulertu izan da, bere dimentsio soziala eta komunitarioa bigarren mailan utziz.

Aldi berean, eraldaketa demografiko, ekonomiko eta kultural sakonak bizi ditugu. Biztanleriaren zahartzeak, nahi gabeko bakardadeak, etxebizitza eskuratzeko zailtasunek, prekarietate ekonomikoak, krisi ekologikoak eta zaintza-behar gero eta handiagoek jasotako bizitegi-eredu asko zalantzan jartzen ari dira.

Egoera honen aurrean, gero eta pertsona gehiagok galdetzen diote bere buruari ez bakarrik non bizi nahi duten, baita norekin, nola eta zein balioren arabera bizi nahi duten ere.

Erabilera lagapeneko etxebizitza kooperatiboa galdera horiei erantzuteko sortzen da. Formula juridiko edo ekonomiko bat baino gehiago, etxebizitza ulertzeko modu bat proposatzen du: autonomia pertsonala, komunitatea, jasangarritasuna, parte-hartze demokratikoa eta etxebizitza duin eta eskuragarria uztartzeko gai den proiektu kolektibo gisa.

Kolektiboan bizitzeak ez du esan nahi dena partekatzea edo intimitateari uko egitea. Gero eta zailagoak diren erronkei modu indibidualean aurre egin beharrean, elkarren arteko laguntzarako egiturak eraikitzea esan nahi du, erronka horiei modu kolektiboan erantzun ahal izateko.

Gida hau, hain zuzen ere, bide hori egin nahi duten pertsona zein komunitateen bidelagun izateko sortu da.

Proiektuaren une desberdinetan dauden talde eta komunitateentzat.

ELKARBIZI gida, Ekonomia Sozial eta Eraldatzailearen printzipioetatik abiatuta, erabilera lagapeneko etxebizitza kooperatiboen proiektuak sustatu edo sendotu nahi dituzten pertsona, talde eta komunitateei zuzenduta dago.

Baliagarria izan daiteke bai lehen urratsak ematen ari diren taldeentzat, bai dagoeneko eratutako kooperatibentzat ere, beren proiektuaren alderdi jakin batzuk berrikusi, indartu edo garatu nahi dituztenean.

Gida honek taldeari nola lagundu diezaiokeen.

ELKARBIZI gidaren helburua Euskadin erabilera lagapeneko etxebizitza kooperatiboen proiektuak diseinatu, garatu eta sendotzeko bidean dauden talde eta komunitateei bidelaguntza eskaintzea da.

Bere xedea prozesuaren ikuspegi integrala ematea da, komunitate baten sorrera eta iraunkortasunean parte hartzen duten eremu desberdinak modu orekatuan lantzen lagunduko duten tresnak, galderak, orientabideak eta erreferentziak eskainiz: eremu soziala, kultura eta hezkuntza, juridikoa, ekonomikoa eta habitat-ari lotutakoa.

Proposamena baieztapen sinple batetik abiatzen da: etxebizitza kooperatiba bat eraikitzea ez da soilik eraikin bat diseinatu edo haren bideragarritasun ekonomikoa bermatzea. Harremanak eraiki, konfiantza sortu, gaitasun kolektiboak garatu, erabaki partekatuak hartu eta denboran zehar eboluzionatzeko gai izango den kultura komunitarioa sostengatzea ere bada.

Horregatik, ELKARBIZIk mota honetako materialetan ohikoan arreta txikiagoa jasotzen duten bi elementu txertatzen ditu: Kultura eta Hezkuntza eremua, nortasunarekin, balioekin eta ikaskuntza kolektiboarekin lotua; eta Pertsona geruza, parte-hartzaile bakoitzari prozesua nola bizi duen, zer behar duen eta proiektu komunari nola lagundu nahi dion behatzera gonbidatzen diona.

Gidak habitat, ekonomia eta esparru juridikoari lotutako eduki teknikoak uztartzen ditu, komunitatearen eraikuntza, zaintzak, gobernantza, parte-hartzea eta kultura kolektibora bideratutako tresnekin batera.

Prozesuak bizkortzea baino gehiago, ELKARBIZIk komunitate bakoitzari bere erritmoa aurkitzen lagundu nahi dio, elkarrizketa esanguratsuak sustatuz eta denboran iraunkorra izango den proiektu sendo eta koherente bat garatzeko beharrezko oinarriak eraikitzen lagunduz.

Kartak, taulak eta beste baliabide batzuk prozesua eta dinamikak errazteko.

ELKARBIZI gida, faseetako bost taulak, kartak eta atari digitala erabilera lagapeneko etxebizitza kooperatiboko proiektuen garapena laguntzeko diseinatutako tresna-ekosistema beraren parte dira.

Talde bakoitza une desberdin batean dago eta behar desberdinak ditu. Horregatik, materiala erabilgarria izan dadin, ez da beharrezkoa eduki guztiak modu linealean lantzea, ezta proposamen guztiak osatzea ere. Komunitate batzuek gida osorik irakurtzen dute prozesua bere osotasunean ulertzeko; beste batzuek, berriz, zalantza zehatzak argitzeko, sortzen ari diren erronkak identifikatzeko edo lan-dinamikak prestatzeko erabiltzen dute.

ELKARBIZI orientaziorako, hausnarketarako eta etengabeko ikaskuntzarako tresna arina da, komunitate bakoitza bere bidea eraikitzera gonbidatzen duena.

Metodologia ireki eta ebolutiboa.

ELKARBIZI gida Ingoin eta Ariwake kooperatibek elkarrekin garatu dute, ikerketa, dokumentuen azterketa, diagnostiko sektoriala, dauden esperientziekin alderatzea eta etxebizitza kooperatiboko taldeekin tresnen prototipoak egitea oinarri hartuta.

Lanak Euskadin lagapeneko etxebizitza kooperatiboen proiektuen sustapenean eta laguntzan metatutako esperientzia eta bidelaguntza, diseinu parte-hartzailea, berrikuntza soziala eta pentsamendu sistemiko bezalako metodologiak uztartzen ditu.

Proposamen metodologikoa hainbat ikuspegi osagarritan oinarritzen da, besteak beste, aldaketaren teoria, ikaskuntza kolektiboa, etengabeko hobekuntza eta erreferentziazko esperientzien behaketan. Horri guztiari esker, bereiz landu ohi diren dimentsioak integratzen dituen tresna bat eraiki da, prozesu beraren barruan alderdi sozialak, kulturalak, juridikoak, ekonomikoak eta espazialak erlazionatuz.

Horiek egiteko prozesuan, lehendik zeuden materialak eta metodologiak berrikusi, elkarrizketak eta kontraste-saioak sektoreko talde eta erakundeekin egin eta esperimentazio-dinamikak garatu dira ikaskuntzak, beharrak eta hobekuntza-proposamenak biltzeko.

Emaitza metodologia ireki, adaptatibo eta ebolutiboa da, eta taldeen autonomia erraztea, erabakitzeko gaitasuna indartzea eta proiektu kooperatibo sendoagoak, kontzienteagoak eta jasangarriagoak garatzen laguntzea du helburu.

Hau posible egin duen taldea.

Gida honen sustatzaileak: Ingoin Koop. Elk. Txikia + Ariwake S. Coop. Pequeña de Iniciativa Social

Diseinu metodologikoa: Maddalen Gil López de Lacalle.

Idazketa: Rubén Méndez Cebrián, Maddalen Gil López de Lacalle, Begoña Abaitua.

Ikerketa eta diagnostikoa: Rafael Grau Cárdenas eta Rubén Méndez Cebrián.

Prototipatze-saioaren fazilitazioa: Amaia Goyena Mediavilla.

Diseinu grafikoa: Nerea Marquez de Ojo Buey.

Maketazioa: Nerea Marquez de Ojo Buey.

Web diseinua: Rewind Design.

Itzulpena: Amaia Goyena Mediavilla eta Uxue Perez de Pipaon Alzueta.

Material hau Eraikal berrikuntza eta teknifikazio programaren esparruan egin da.

Eusko Jaurlaritzako Etxebizitza eta Hiri Agenda Sailak finantzatu du.

Gida hau proiektuan parte hartu duten pertsona, talde, kooperatiba eta erakunde askoren lankidetzari esker egin ahal izan da. Haien ekarpen eskuzabal, esperientzia eta ikaskuntzek hemen jasotzen den edukia aberastu dute. ELKARBIZIk posible egiten duen ezagutzaren eraikuntza kolektiboan laguntzeagatik horiei guztiei eskerrak eman nahi dizkiegu.